Gdańsk gospodarzem odbudowy Ukrainy. W grze umowy za 10 mld euro
W Gdańsku ruszyła dwudniowa konferencja o odbudowie Ukrainy
W Gdańsku rozpoczęła się dwudniowa Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, czyli Ukraine Recovery Conference. Wydarzenie jest współorganizowane przez Polskę i Ukrainę. Do miasta przyjechali premierzy, prezydenci, przewodniczący instytucji międzynarodowych, a także przedsiębiorcy i menedżerowie. Przez dwa dni uczestnicy mają pracować nad planem powojennej odbudowy państwa ukraińskiego oraz nad sposobami finansowania tego procesu.
Podczas sesji otwierającej premier Donald Tusk podkreślił znaczenie obecności europejskich liderów. Wskazał, że ich przyjazd do Gdańska jest politycznym sygnałem dla Polski, Ukrainy, Europy i świata. W jego ocenie ma to pokazywać, że solidarność wobec państwa zaatakowanego przez Rosję ma wymiar realny, a nie wyłącznie deklaratywny. Szef polskiego rządu zaznaczył też, że w Gdańsku przez dwa dni tysiące uczestników będą wspólnie przygotowywać duży projekt dotyczący odbudowy Ukrainy po wojnie.
"Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo 'solidarność' to nie jest pusty slogan"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Konferencja jest kontynuacją międzynarodowego formatu uruchomionego wcześniej przez państwa G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy. Jej zadaniem jest koordynacja działań związanych z odbudową kraju i mobilizowanie inwestycji potrzebnych do przeprowadzenia tego procesu. W praktyce oznacza to łączenie polityki, finansów publicznych, pomocy międzynarodowej i interesów biznesowych wokół jednego celu. W tle pozostaje wojna i pytanie o to, jak przygotować państwo do funkcjonowania po zakończeniu działań zbrojnych.
- Konferencja w Gdańsku potrwa 2 dni.
- Zapowiedziano podpisanie ponad 160 umów.
- Łączna wartość tych umów ma wynieść 10 mld euro.
- Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność 3,2 mld euro.
- Środki pochodzą z unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro.
Zakres rozmów wykracza poza samą odbudowę budynków i infrastruktury. Uczestnicy konferencji mają debatować o odbudowie szkół, elektrowni i sieci transportowych, ale też o wzmacnianiu współpracy gospodarczej oraz inwestycyjnej. Z wypowiedzi uczestników wynika, że chodzi również o odbudowę wspólnoty i zdolności państwa do normalnego funkcjonowania po wojnie. Ten społeczny wymiar pojawiał się obok kwestii finansowych i politycznych.
Umowy, finansowanie i wsparcie ze strony Unii Europejskiej
Premier Ukrainy Julia Swyrydenko zapowiedziała, że podczas konferencji oczekiwane jest podpisanie ponad 160 umów o łącznej wartości 10 mld euro. Jak wskazała, porozumienia te mają przełożyć się na kilka obszarów jednocześnie. Chodzi o rozwój regionalny, rozwój biznesu oraz kwestie obronne. To oznacza, że odbudowa Ukrainy jest traktowana nie tylko jako proces budowlany, ale też jako element wzmacniania państwa i jego gospodarki.
"Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro"
Julia Swyrydenko, Premier Ukrainy
Na konferencji padły też konkretne deklaracje ze strony instytucji unijnych. Szef Rady Europejskiej Antonio Costa podkreślił, że wsparcie dla Ukrainy ma charakter stały i ma służyć osiągnięciu sprawiedliwego oraz trwałego pokoju. Z kolei przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zaapelowała do partnerów o utrzymanie pomocy. Wskazała przy tym, że silna i niezależna Ukraina leży w interesie wspólnoty międzynarodowej, a ambicją Unii Europejskiej jest nie tylko wspieranie Ukrainy i Europy, ale także tworzenie warunków do wzrostu gospodarczego Ukrainy jako wolnego państwa europejskiego.
"Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój"
Antonio Costa, przewodniczący Rady Europejskiej
"W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie"
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej
W wymiarze finansowym ogłoszono, że do Ukrainy trafi pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro z unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro. To jedna z najważniejszych liczb tej konferencji, bo pokazuje, że rozmowy prowadzone w Gdańsku mają bezpośrednie przełożenie na przepływ środków. Jednocześnie przypomniano, że Unia Europejska jest największym inwestorem na Ukrainie. Taki komunikat ma znaczenie polityczne i gospodarcze, bo pokazuje, kto bierze na siebie główny ciężar długofalowego wsparcia.
Na marginesie konferencji mają być podpisywane również umowy między podmiotami polskimi i ukraińskimi. Ich celem jest zacieśnianie relacji gospodarczych między oboma krajami. To istotne z punktu widzenia firm, samorządów i instytucji publicznych, które będą zaangażowane w logistykę, usługi, inwestycje i dostawy związane z odbudową. W ten sposób polityczne deklaracje mają zostać przełożone na konkretne porozumienia biznesowe i instytucjonalne.
Symbolika Gdańska i polityczne znaczenie spotkania
Wybór Gdańska jako miejsca konferencji został przedstawiony jako decyzja o wyraźnym znaczeniu historycznym. Premier Donald Tusk przypomniał, że to właśnie tutaj rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, czyli II wojna światowa. Jednocześnie wskazał, że Gdańsk jest dziś miejscem, w którym widać skalę powojennej odbudowy. Miasto zostało podniesione z ruin i jest uznawane za jeden z najbardziej wyrazistych przykładów rekonstrukcji w skali światowej.
"To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
W tym kontekście podkreślono, że odbudowa nie oznacza wyłącznie stawiania nowych budynków. W przypadku Gdańska chodziło także o odbudowę ducha miasta i jego tożsamości. Taki sam sens nadano dziś rozmowie o Ukrainie. Odbudowa po wojnie ma obejmować nie tylko infrastrukturę, ale też relacje społeczne, poczucie wspólnoty i zdolność do pojednania oraz funkcjonowania w zjednoczonej Europie.
Premier mówił również o historycznym doświadczeniu państw europejskich, które po tragicznych konfliktach potrafiły odbudować wzajemne relacje. Jako przykład wskazał dzisiejsze partnerstwo Polaków, Niemców, Francuzów i Brytyjczyków. W tym ujęciu przyszłość Europy ma być budowana na prawdzie, wzajemnym szacunku i rozumieniu historii. Wypowiedź ta wpisywała konferencję nie tylko w plan gospodarczy, ale też w szerszy kontekst polityczny związany z miejscem Ukrainy w zjednoczonej Europie.
"Ukraina słusznie chce być częścią zjednoczonej Europy. Zawsze warunkiem prawdziwego, pełnego zjednoczenia było rozumienie własnej historii. I autentyczna zdolność i gotowość do pojednania"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
W czasie konferencji premier prowadzi też rozmowy dwustronne z liderami i przedstawicielami instytucji międzynarodowych. Wśród rozmówców znaleźli się prezes Banku Światowego Ajay Banga, kanclerz Austrii Christian Stocker oraz premier Bułgarii Rumen Radew. Te spotkania odbywają się równolegle do głównego programu URC. Pokazuje to, że konferencja jest jednocześnie forum politycznym, gospodarczym i dyplomatycznym, na którym uzgadniane są zarówno duże decyzje finansowe, jak i przyszłe kierunki współpracy wokół odbudowy Ukrainy.