Zbigniew Pełczyński
Biografia
Zbigniew Pełczyński (ur. 29 grudnia 1925 w Grodzisku Mazowieckim, zm. 22 czerwca 2021 w Oksfordzie) był polsko‑brytyjskim filozofem, profesorem filozofii politycznej na Uniwersytecie Oksfordzkim. W czasie II wojny światowej służył w Armii Krajowej, przyjął pseudonim Jagiełło i brał udział w powstaniu warszawskim.
Po wojnie wyemigrował do Wielkiej Brytanii, gdzie uzyskał obywatelstwo brytyjskie i został honorowym obywatelem Grodziska Mazowieckiego.
Na Uniwersytecie St Andrews w Szkocji studiował ekonomię i nauki polityczne, a na Uniwersytecie Oksfordzkim filozofię polityczną i politologię. W 1956 obronił doktorat z filozofii politycznej dotyczący Georga Hegla.
W 1953 rozpoczął pracę jako wykładowca na Oksfordzie, gdzie zajmował się filozofią polityczną, systemami politycznymi, historią myśli społecznej i politycznej oraz historią powojenną Polski. Wśród jego studentów byli przyszli politycy i liderzy polityczni, m.in. Viktor Orbán, Radosław Sikorski oraz Bill Clinton, który przez pewien czas był pod jego opieką naukową.
Poza pracą dydaktyczną organizował stypendia dla naukowców i studentów z Europy Środkowej i Wschodniej. W ramach Oxford Colleges Hospitality Scheme od roku 1982/1983 z gościnności oksfordzkich kolegiów skorzystało 140 Polaków. W sumie w ciągu 15 lat wyjechało na Oxford ok. 1300 osób z tego regionu. Pełczyński był członkiem honorowym Collegium Invisibile.
Angażował się także w działalność publiczną. W latach 90. był doradcą Komisji Konstytucyjnej Sejmu RP i członkiem Rady Premierów ds. kształcenia urzędników państwowych, a także konsultantem EWG i OECD ds. reformy władz i administracji publicznej.
Do śmierci aktywnie uczestniczył w życiu publicznym. W Polsce i Wielkiej Brytanii pełnił wiele funkcji społecznych: był przewodniczącym Stefan Batory Trust w Oksfordzie, członkiem Rady Powierniczej Polonia Aid Foundation Trust w Londynie, a także założycielem w 1988 roku Fundacji im. Stefana Batorego w imieniu George’a Sorosa oraz członkiem Rady Fundacji.
W 1994 założył Szkołę dla Młodych Liderów Społecznych i Politycznych (obecnie Fundacja Szkoła Liderstwa), którą kierował do końca życia.
Był także wiceprezesem Instytutu Studiów Polsko‑Żydowskich (The Institute for Polish‑Jewish Studies), afiliowanego przy Oxford Centre for Hebrew and Jewish Studies.
W 2014 Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski i Oficer Orderu Imperium Brytyjskiego (OBE); Uniwersytet Wrocławski przyznał mu doktorat honoris causa (1993).
Autor wielu prac, m.in. Wolność, państwo, społeczeństwo. Hegel a problemy współczesnej filozofii politycznej (Wrocław 1998) oraz Polska droga od komunizmu. Refleksje nad historią i polityką 1956–2006 (Warszawa 2007).